Bodemverzakking in Nederland groter dan verwacht.

Hoewel we al langer vermoeden dat de grond in Nederland aan het verzakken is, zijn nu de eerste landelijke metingen gepubliceerd die dit bewijzen. De verzakking is veel groter dan verwacht, vooral in het westen van het land. Dit blijkt uit gegevens van de nieuwe Bodemdalingskaart Nederland , die deze week werd gepresenteerd door het Nederlands Centrum voor Geodesie en Geo-informatica (NCG) op dinsdag 20 november bij Geobuzz in Den Bosch en op donderdag 22 november tijdens het Veenomeen-evenement in Zaandam.

Bodemdalingskaart.nl Interactieve kaart

Een onderzoeksteam onder leiding van prof. Ramon Hanssen (NCG / TU Delft) heeft drie verschillende soorten meetgegevens in het onderliggende model verwerkt: satellietradars, GPS en zwaartekrachtmetingen. De gegevens zijn gebruikt om een ​​interactieve kaart te maken op een voor het publiek toegankelijke website: bodemdalingskaart.nl. Omdat de kaart niet alleen de verschillende bodemsoorten in Nederland laat zien, maar ook de locatie van olie- en gasvelden, brengt deze de oorzaken van de waargenomen bodemverplaatsing duidelijk in beeld. De kaart wordt dagelijks bijgewerkt met de nieuwste satellietgegevens. Hierdoor is het bijvoorbeeld mogelijk om te volgen of de bodemverplaatsing afneemt als er minder gas wordt gewonnen in Groningen.

Ondiepe verplaatsing

De kaart heeft onderzoekers voor het eerst in staat gesteld onderscheid te maken tussen de diepere oorzaken van bodemverzakking, zoals gaswinning, en de effecten in de bovenste paar meter. Tot nu toe was het niet mogelijk om deze bovenste laag direct te meten. Het blijkt dat deze 'ondiepe' verzakking op sommige plaatsen in Nederland zelfs groter is dan de meer bekende, diepere oorzaken. Vooral in de veen- en kleigebieden in het westen van het land is deze verzakking nu duidelijk meetbaar. Ook de gevolgen van de afgelopen zomer zijn merkbaar: tientallen huizen vertonen scheuren en verzakkingen als gevolg van het droge weer. Klimaatverandering lijkt een belangrijke rol te spelen in deze versnelde verzakking. De relatief warme zomers drogen de veengrond uit, waardoor de verzakking versnelt. Dit proces is onomkeerbaar: het veen oxideert, wat ook betekent dat er meer CO2 in de atmosfeer terechtkomt.

Volgens prof. Hanssen laat de kaart duidelijk zien hoe ernstig het probleem van de gedwongen verhuizingen in Nederland werkelijk is: 'Als de verhuizingen in het huidige tempo doorgaan, kan dat het einde betekenen van het typische Nederlandse landschap met weilanden, koeien en windmolens, of enorme schade toebrengen aan historische stadscentra'. Het PBL (Planningbureau voor Milieu) (p. 8) schat dat deze schade in 2050 wel eens € 22 miljard zou kunnen bedragen.

Het feit dat dit nu effectief gemeten kan worden, is echter goed nieuws. Waterbeheerders kunnen de metingen gebruiken om hun waterpeilbeheer te verbeteren, bijvoorbeeld door droogteperioden beter te voorspellen.

Over de kaart van bodemverzakkingen

Het bodemdalingskaart.nl-project is een initiatief van het Nederlands Centrum voor Geodesie en Geo-informatica (NCG), dezelfde organisatie die de Amsterdamse Ordnance Datum (NAP)-waterstandmetingen heeft geïnitieerd, het eerste continue GPS-netwerk van Nederland heeft ontworpen en het Werkelijke Hoogtemodel van Nederland (AHN) heeft ontwikkeld. Diverse universiteiten, kennisinstituten en bedrijven, waaronder SkyGeo, hebben bijgedragen aan het resultaat. SkyGeo is expert in radaranalyse en monitoring van infrastructuur en het aardoppervlak.

Doorbraak in de samenwerking tussen SkyGeo en de TU Delft

De verbetering van de satellietradaranalyses, waardoor ondiepe verschuivingen met millimeterprecisie zichtbaar werden, is met name mogelijk gemaakt door de verwerking en integratie van de satellietgegevens op het schaalbare SkyGeo-platform. De miljarden metingen zijn deels afkomstig van de Sentinel-1 SAR-beelden van ruimtevaartorganisatie ESA. Op basis van deze beelden heeft SkyGeo talloze innovatieve algoritmen ontwikkeld. SkyGeo heeft in eerste instantie fors geïnvesteerd in het datacenter en technologische doorbraken die nu voorpaginanieuws zijn. De verschuivingsgegevens zijn vanaf vandaag openbaar beschikbaar.

Radarbeelden met hoge resolutie

De radarbeelden die voor bodemdalingskaart.nl worden gebruikt, hebben een lage resolutie. Bovendien zijn de gegevens alleen per rastercel beschikbaar, waardoor ze niet geschikt zijn voor algemene inzichten. Naast de vrij beschikbare data met lage resolutie biedt SkyGeo ook data met hoge resolutie aan, waarmee verplaatsingen veel gedetailleerder in kaart kunnen worden gebracht – op het niveau van individuele bruggen, wegen en gebouwen.

Update Bodemdalingskaart 2019

Eind 2019 heeft SkyGeo een grote update uitgebracht voor bodemdalingskaart.nl, met de meest recente satellietgegevens. We blijven dit fantastische initiatief de komende jaren steunen, dus gebruik de kaart gerust voor basisanalyses. Meer gedetailleerde informatie over specifieke gebieden is tegen betaling beschikbaar.